“Bu antlaşma, Türk ulusuna karşı yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması ile tamamlandığı sanılmış büyük bir yok etme girişiminin yıkılışını bildirir bir belgedir. Osmanlı tarihinde benzeri görülmemiş siyasi bir zafer eseridir.”

Mustafa Kemal Atatürk

Cumhuriyetimizin Tapu Senedi Lozan Antlaşması; ülkemizin varlığını ve bağımsızlığını dünyaya kabul ettiren ve 16 Ocak 1699 tarihli Karlofça Antlaşmasından 224 yıl sonra uluslararası bir görüşme masasından başı dik kalktığımız tek antlaşmadır.

Bu Antlaşma aynı zamanda, 1. Dünya Savaşı galibi İtilaf devletlerinin mağlup devletlere dayattıkları antlaşmaların tek uygulanamayanı olan Sevr’i yırtıp atan Türk Ulusal Bağımsızlık Savaşı zaferinin eseri olması ile de tarihe geçmiştir.

Öte yandan Lozan, geçerliliğini 102 yıl sürdüren (sonsuza kadar da sürdürecek olan) ender uluslararası antlaşmalardan biridir.

Lozan Zaferimiz’in bir diğer önemli yönü de; İstiklâl Savaşı’nda gerçekte kimlerle savaştığımızı, “yenilemez” bilinen itilaf devletlerinin ağır yenilgilerini ve Yunanistan’ın emperyalizmin maşası olarak Anadolu’ya sürüldüğünü gösterip kayda geçirmiş olmasıdır.

Ve tabii Lozan; Osmanlı Devleti’ni 400 yıl boyunca ekonomik esarete sokup yoksullaştıran kapitülasyonlara son vermesiyle tam bağımsızlığın ancak ekonomik bağımsızlıkla sağlanabileceğini göstererek mazlum milletlere örmek olmuş bir antlaşmadır.

İşgalciler ve iş birlikçilerinin 9 Eylül 1922’de İzmir’den denize dökülmesinden itibaren 10 gün içinde Anadolu hızla emperyalistlerden temizlenmeye başlandı. Telaşa kapılan emperyalistler ateşkes istediler. Mudanya’da 3 Ekim 1922’de başlayan ateşkes görüşme masasında İsmet Paşa’nın karşısında 3 emperyalist ülkenin temsilcileri oturuyordu; İngiltere, Fransa ve İtalya… Tek başına bu masa, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nı gerçekte kimlere karşı kazandığımızın somut göstergesidir.

Bu duygu ve düşüncelerle Lozan Barış Antlaşması’nın 102 . Yılı kutlu olsun.

M.Nezih KARAVELİOĞLU

ADD Kozan Şube Başkanı